Welke documenten vereist ISO 13485?
ISO 13485:2016 · Documentatievereisten §4.2
Kort antwoord
ISO 13485 vereist een kwaliteitshandboek, ongeveer 12 verplichte gedocumenteerde procedures, circa 15 gedefinieerde typen registraties en een dossier van het medisch hulpmiddel per producttype. De documentatiepiramide loopt van beleid via procedures, werkinstructies en registraties — met het dossier van het medisch hulpmiddel als productspecifieke draad die door alle lagen loopt.
De documentatiepiramide
ISO 13485-documentatie is gestructureerd in lagen. Aan de top staan het kwaliteitsbeleid en het kwaliteitshandboek (of gelijkwaardig document op het hoogste niveau). Daaronder bevinden zich gedocumenteerde procedures die beschrijven hoe processen worden uitgevoerd. Werkinstructies geven stapsgewijze operationele details. Aan de basis staan registraties — het bewijs dat activiteiten zijn uitgevoerd zoals vereist. Dwars door alle lagen loopt het dossier van het medisch hulpmiddel: een productspecifieke verzameling documenten die de conformiteit van elk hulpmiddel aantoont.
Verplichte gedocumenteerde procedures
ISO 13485:2016 vereist expliciet gedocumenteerde procedures voor de volgende activiteiten:
| Procedure | Clausule |
|---|---|
| Beheersing van documenten | 4.2.4 |
| Beheersing van registraties | 4.2.5 |
| Feedback en post-markttoezicht | 8.2.1 |
| Klachtenbehandeling | 8.2.1 |
| Rapportage aan regelgevende autoriteiten (vigilantie) | 8.2.3 |
| Interne audit | 8.2.4 |
| Beheersing van niet-conform product | 8.3 |
| Corrigerende maatregel (CAPA) | 8.5.2 |
| Preventieve maatregel | 8.5.3 |
| Ontwerp en ontwikkeling (indien van toepassing) | 7.3 |
| Inkoop / beheersing van leveranciers | 7.4 |
| Behandeling van geretourneerde producten | 7.5.8 |
Verplichte registraties
Registraties bieden objectief bewijs dat het KMS functioneert zoals bedoeld. De norm vereist dat specifieke registraties worden bijgehouden:
| Type registratie | Clausule | Minimale bewaartermijn |
|---|---|---|
| Registraties van directiebeoordeling | 5.6 | Levensduur product + 2 jaar (min 5 jaar) |
| Registraties van bekwaamheid en opleiding | 6.2 | Levensduur product + 2 jaar |
| Registraties van infrastructuuronderhoud | 6.3 | Levensduur product + 2 jaar |
| Registraties van monitoring werkomgeving | 6.4 | Levensduur product + 2 jaar |
| Registraties van ontwerp en ontwikkeling (DHF) | 7.3 | Levensduur product + 2 jaar (min 5 jaar) |
| Registraties van beoordeling en goedkeuring leveranciers | 7.4 | Levensduur product + 2 jaar |
| Historische registraties van het hulpmiddel (DHR / batchrecords) | 7.5.1 | Levensduur product + 2 jaar (min 5 jaar) |
| Traceerbaarheidsregistraties | 7.5.3 | Levensduur product + 2 jaar |
| Registraties van klanteigendommen | 7.5.10 | Levensduur product + 2 jaar |
| Calibratieregistraties | 7.6 | Levensduur product + 2 jaar |
| Interne auditregistraties | 8.2.4 | Levensduur product + 2 jaar |
| Registraties van niet-conform product | 8.3 | Levensduur product + 2 jaar |
| CAPA-registraties | 8.5.2 / 8.5.3 | Levensduur product + 2 jaar |
| Registraties van klachtenbehandeling | 8.2.1 | Levensduur product + 2 jaar (min 5 jaar) |
| Registraties vigilantie / MDR-rapportage | 8.2.3 | Levensduur product + 2 jaar |
Het dossier van het medisch hulpmiddel (clausule 4.2.3)
Clausule 4.2.3 vereist dat elke fabrikant een dossier van het medisch hulpmiddel (MDF) opstelt en bijhoudt voor elk type of elke familie van medische hulpmiddelen. Het MDF is geen enkel document — het is een index of verzameling die alle documentatie bevat of daarnaar verwijst die aantoont dat het hulpmiddel voldoet aan de wettelijke vereisten. Het is het ISO 13485-equivalent van het FDA Design History File (DHF) en de EU MDR Technische Documentatie.
Het MDF bevat of verwijst typisch naar:
- Beschrijving van het hulpmiddel en beoogd doel
- Ontwerpeisen en ontwerpresultaten
- Registraties van ontwerpverificatie en -validatie
- Risicobeheerdossier (conform ISO 14971)
- Klinische evaluatie of prestatie-evaluatie
- Etikettering en Gebruiksaanwijzing (IFU)
- Productiespecificaties en -procedures
- Post-markttoezichtgegevens
Beheersing van documenten (clausule 4.2.4)
Elk document binnen het KMS moet worden beheerst. Documentbeheersing betekent: goedkeuring vóór uitgifte, beoordeling en bijwerking indien nodig, identificatie van de revisiestatus, beschikbaarheid op het punt van gebruik en beheer van verouderde documenten (intrekking of etikettering). Externe documenten (regelgevende richtlijnen, gerefereerde normen, klantspecificaties) moeten ook worden geïdentificeerd en hun distributie moet worden beheerst.
Elektronische documentbeheersystemen (EDMS) zijn wijdverbreid. Als software wordt gebruikt om KMS-documenten te beheren, moet de software zelf worden gevalideerd conform clausule 4.1.6 vóór gebruik.
Bewaartermijnen voor registraties
ISO 13485:2016 stelt dat registraties moeten worden bewaard gedurende ten minste de langste van: (a) de levensduur van het hulpmiddel zoals gedefinieerd door de organisatie, plus 2 jaar; of (b) de minimumperiode gespecificeerd door toepasselijke wettelijke vereisten (vaak 5 jaar voor niet-implanteerbare hulpmiddelen, 15 jaar voor implanteerbare hulpmiddelen in de EU onder MDR). Landspecifieke vereisten kunnen het minimum van de norm overschrijven.
Elektronische registraties
Elektronische registraties zijn acceptabel onder ISO 13485 mits het elektronische systeem ervoor zorgt dat registraties gedurende de gehele bewaartermijn leesbaar, identificeerbaar en opvraagbaar blijven. Voor organisaties die verkopen op de Amerikaanse markt regelt FDA 21 CFR Part 11 het gebruik van elektronische registraties en elektronische handtekeningen, waarbij auditrails, toegangscontroles en systeemvalidatie vereist zijn. EU-bijlage 11 bij GMP biedt gelijkwaardige richtlijnen voor EU-gevestigde organisaties.