Wat is restrisico en totaal restrisico?

ISO 14971:2019 — Evaluatie van restrisico en totaal restrisico

Kort antwoord

Restrisico is het risico dat overblijft nadat alle risicobeheersmaatregelen zijn toegepast op een specifieke gevaarlijke situatie. Totaal restrisico is het gecombineerde effect van alle individuele restrisico's voor het hulpmiddel als geheel. Beide moeten worden geëvalueerd aan de hand van aanvaardbaarheidscriteria en, indien nodig, worden gerechtvaardigd door een baten-risicoanalyse.

Individueel restrisico

Na het implementeren en verifiëren van elke risicobeheersmaatregel moet u het risico voor elke gevaarlijke situatie opnieuw schatten. Het risico dat overblijft na alle maatregelen is het restrisico. ISO 14971:2019 vereist dat u:

  1. De waarschijnlijkheid van schade na maatregelen opnieuw schat
  2. De ernst opnieuw schat (als maatregelen de ernst beïnvloeden — bijv.: een bescherming die de laceratiediepte beperkt)
  3. De restrisicoscore vergelijkt met de aanvaardbaarheidscriteria in het Risicobeheersplan
  4. Als het restrisico onaanvaardbaar is, verdere maatregelen implementeert
  5. Als het restrisico verdere risicobeheersing vereist, een baten-risicoanalyse uitvoert

Wanneer is restrisico "aanvaardbaar"?

Een restrisico is aanvaardbaar wanneer het valt binnen de aanvaardbare regio van de risicomatrix zoals gedefinieerd in het Risicobeheersplan. "Aanvaardbaar" betekent echter niet dat de fabrikant beslist zonder verwijzing naar objectieve criteria. De aanvaardbaarheidsgrenzen moeten:

  • Gedefinieerd zijn voordat de risicobeoordeling begint (niet achteraf)
  • Gerechtvaardigd zijn met verwijzing naar toepasselijke normen, regelgevende richtlijnen en de stand van de techniek
  • Consistent zijn met nationale en regionale regelgevingseisen

Een risico in de aanvaardbare regio moet nog steeds worden gedocumenteerd in het Risicobeheerdossier met een registratie dat het werd geëvalueerd en aanvaard — stilte is geen aanvaardbare registratie.

Totaal restrisico

Naast het evalueren van individuele restrisico's, vereist ISO 14971:2019 een evaluatie van het totale restrisico. Dit beschouwt het gecombineerde effect van alle restrisico's:

  • Zou de combinatie van meerdere restrisico's op laag niveau een onaanvaardbare gecombineerde last kunnen creëren?
  • Is er een patroon van restrisico's dat op een systemisch ontwerpprobleem wijst?
  • Is het hulpmiddel vergeleken met de stand van de techniek voor vergelijkbare hulpmiddelen?

De evaluatie van het totale restrisico wordt gedocumenteerd in het Risicobeheerrapport. Het moet concluderen dat het totale restrisico aanvaardbaar is, of — als dat niet het geval is — dat medische baten opwegen tegen de risico's.

Baten-risicodeterminatie

Wanneer het totale restrisico boven de aanvaardbare drempel blijft ondanks alle uitvoerbare maatregelen, staat ISO 14971:2019 het hulpmiddel toe te vorderen als de medische baten opwegen tegen de risico's. Dit is geen vergunning om elk risiconiveau te accepteren — het vereist expliciete rechtvaardiging:

ElementWat gedocumenteerd moet worden
Geïdentificeerde batenKlinische uitkomsten die het hulpmiddel bereikt (overleving, functieverbetering, diagnostische nauwkeurigheid)
Bewijs van batenKlinische gegevens, literatuur, klinisch evaluatierapport ter ondersteuning van de geclaimde baten
RisicogrootteGekwantificeerde restrisico's met waarschijnlijkheids- en ernstschattingen
Vergelijking met alternatievenBeschikbare behandelingen of diagnostische methoden en hun risicoprofielen
ConclusieExpliciete verklaring dat baten opwegen tegen risico's met gedocumenteerde redenering

Openbaarmaking van restrisico's in de IFU

ISO 14971:2019 vereist dat alle restrisico's die openbaarmaking aan gebruikers vereisen, worden gecommuniceerd in de gebruiksaanwijzing of etikettering. Dit omvat:

  • Bekende contra-indicaties waarbij het restrisico voor bepaalde patiëntengroepen onaanvaardbaar is
  • Voorzorgsmaatregelen vereist van gebruikers om het risico op een aanvaardbaar niveau te houden
  • Waarschuwingen over voorzienbaar verkeerd gebruik dat tot schade kan leiden
  • Onderhoudseisen die, als ze niet worden nageleefd, het risico kunnen verhogen

Wat te doen wanneer het restrisico onaanvaardbaar blijft

Als na alle maatregelen, inclusief de baten-risicoanalyse, het restrisico nog steeds onaanvaardbaar is:

  • Het hulpmiddel kan in zijn huidige staat niet op de markt worden gebracht
  • Fundamentele ontwerpwijzigingen zijn vereist om het onaanvaardbare gevaar te elimineren of te verminderen
  • Het beoogde gebruik moet mogelijk worden beperkt om de risicopopulatie te verkleinen
  • In zeldzame gevallen moet het hulpmiddelconcept worden opgegeven

Veelgemaakte fouten bij de evaluatie van restrisico

  • Aanvaarding zonder criteria: Een risico "aanvaardbaar" verklaren zonder verwijzing naar vooraf gedefinieerde kwantitatieve of kwalitatieve criteria in het Risicobeheersplan
  • Geen her-schatting na maatregelen: Een risico als beheerst markeren zonder de waarschijnlijkheids- en ernstschattingen bij te werken om de situatie na de maatregelen te weerspiegelen
  • Ontbrekende sectie totaal restrisico: Individuele restrisico's evalueren maar de door de norm vereiste geaggregeerde evaluatie van het totale restrisico weglaten
  • Criteria achteraf instellen: Aanvaardbaarheidsgrenzen definiëren nadat de risicoscores zijn gezien, vervolgens drempelwaarden selecteren die ongecontroleerde risico's aanvaardbaar laten lijken
  • Baten-risico zonder klinische gegevens: Concluderen dat baten opwegen tegen risico's zonder klinisch bewijs te citeren voor de geclaimde baten

Initieel vs. restrisico vergelijken

De risicomatrixtool ondersteunt zowel initiële als restrisicoschatting in één beoordeling.

Restrisico beoordelen →