Wat is IEC 60601 en wie moet de norm toepassen?
IEC 60601-1:2005 + AMD1:2012 + AMD2:2020 · Algemene norm, Artikel 1 (Toepassingsgebied)
Kort antwoord
IEC 60601-1 is de algemene norm voor de basisveiligheid en essentiële prestaties van medische elektrische toestellen (ME-toestellen) en ME-systemen — apparaten met een elektrische verbinding met de patiënt of met net-/batterijvoeding, gebruikt voor diagnose, behandeling of bewaking. De huidige algemene norm is de 3e editie (2005) geconsolideerd met AMD1:2012 en AMD2:2020. Pure software zonder medische elektrische hardware (SaMD) valt buiten het toepassingsgebied van 60601-1 — die hoort bij IEC 62304.
Wat IEC 60601 regelt
60601-1 is de ruggengraat van de elektrische, mechanische, thermische en stralingsveiligheidsbeproeving voor hardware-medische hulpmiddelen. De norm bepaalt hoe een apparaat veilig blijft onder normale omstandigheden en in een enkelvoudige-foutconditie.
Wie IEC 60601 moet toepassen
Het betreft fabrikanten van elk elektrisch gevoed medisch hulpmiddel met hardware. Typische voorbeelden:
- Patiëntmonitoren en ECG-apparatuur
- Infuus- en spuitpompen
- Beademingstoestellen en anesthesietoestellen
- Beeldvormende systemen (röntgen, echografie, MRI-randapparatuur)
- Elektrochirurgie-, defibrillatie- en dialyseapparatuur
- Aangedreven chirurgische instrumenten
Buiten het toepassingsgebied: pure software als medisch hulpmiddel (SaMD) zonder eigen medische elektrische hardware. De levenscyclus van die software wordt geregeld door IEC 62304.
ME-toestel en ME-systeem — twee gedefinieerde objecten
| Object | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| ME-toestel | Eén medisch elektrisch toestel met een patiëntverbinding of net-/batterijvoeding | Eén infuuspomp |
| ME-systeem | Een combinatie van apparaten — waarvan ten minste één een ME-toestel — verbonden in de patiëntomgeving | Apparaat + pc + printer aan het bed |
Welke editie geldt
De algemene norm is de 3e editie (2005), geconsolideerd met AMD1:2012 en AMD2:2020. Er bestaat geen op zichzelf staande editie "60601-1:2020" — het betekent altijd de 3e editie plus amendementen. Oudere bronnen noemen "Edition 3.1" (2005+A1); de huidige stand is feitelijk "3.2" (aanvullend +A2:2020).
Veelgestelde vragen
Is IEC 60601 van toepassing op mijn software?
Alleen als de software deel uitmaakt van een medisch elektrisch toestel (bijv. firmware in een pomp). Pure software als medisch hulpmiddel zonder eigen elektrische hardware valt onder IEC 62304, niet onder 60601-1.
Heb ik 60601-1 nodig als mijn apparaat op batterijen werkt?
Ja. "Elektrisch gevoed" omvat zowel net- als batterijvoeding. Wat telt is de elektrische energiebron en de relatie met de patiënt, niet het stopcontact.