Wat is IEC 81001-5-1 en wie moet eraan voldoen?
IEC 81001-5-1:2021 · Eerste editie · Toepassingsgebied en toepasbaarheid
Kort antwoord
IEC 81001-5-1:2021 is de internationale norm voor cybersecurityactiviteiten in de levenscyclus van gezondheidssoftware en gezondheids-IT-systemen. Elke organisatie die gezondheidssoftware ontwikkelt, onderhoudt of exploiteert — inclusief SaMD gereguleerd onder EU MDR — moet de beveiligingsactiviteiten implementeren die in deze norm zijn gedefinieerd.
Doel en oorsprong
IEC 81001-5-1 werd in december 2021 gepubliceerd door IEC Technisch Comité 62, Subcomité 62A. Het is Deel 5-1 van de IEC 81001-serie "Veiligheid, doeltreffendheid en beveiliging van gezondheidssoftware en gezondheids-IT-systemen". De norm specificeert eisen voor beveiligingsactiviteiten die gedurende de gehele levenscyclus van het softwareproduct moeten worden uitgevoerd.
Toepassingsgebied: welke software is gedekt?
| Type software | Gedekt door IEC 81001-5-1? | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Software als medisch hulpmiddel (SaMD) | Ja | Kerndoelgroep; EU MDR GSPR 17 is van toepassing |
| Software in een medisch hulpmiddel (SiMD) | Ja | Ingebedde software in hardware-apparaten |
| Klinische beslissingsondersteunende software | Ja | Als definitie van gezondheidssoftware van toepassing is |
| Ziekenhuisinformatiesystemen (ZIS/EHR) | Ja | Gezondheids-IT-systemen binnen het toepassingsgebied |
| Algemene besturingssystemen / infrastructuur | Nee | Infrastructuurbeveiliging: IEC 62443 |
| Niet-medische wellness-apps | Nee | Geen medisch beoogd gebruik |
Regelgevende basis: waarom is IEC 81001-5-1 verplicht?
EU MDR / IVDR — GSPR 17
EU MDR 2017/745 Bijlage I, AVPE 17 vereist uitdrukkelijk dat hulpmiddelen die software bevatten of die software zijn, worden ontworpen om herhaalbaarheid, betrouwbaarheid en prestaties te garanderen overeenkomstig hun beoogde gebruik, en zijn beschermd tegen onbevoegde toegang. AVPE 17.4 verplicht fabrikanten minimumvereisten vast te stellen voor hardware, IT-netwerkkenmerken en IT-beveiligingsmaatregelen. EN IEC 81001-5-1 is de belangrijkste geharmoniseerde norm voor deze eisen.
Kernbegrippen van IEC 81001-5-1
| Term | Definitie (IEC 81001-5-1) |
|---|---|
| Beveiliging | Eigenschap van een systeem dat geen onbevoegde toegang, ook niet accidenteel, tot gegevens en bedieningselementen toestaat |
| Dreiging | Potentiële oorzaak van een ongewenst incident dat schade aan een systeem of organisatie kan veroorzaken |
| Kwetsbaarheid | Zwakheid van een asset of maatregel die door een of meer dreigingen kan worden misbruikt |
| Beveiligingsrisico | Combinatie van de waarschijnlijkheid dat een dreiging een kwetsbaarheid misbruikt en de resulterende beveiligingsimpact |
| SOUP | Software van onbekende herkomst — bestaande software zonder toegang tot broncode |
| Beveiligingsmaatregel | Maatregel om een beveiligingsrisico te voorkomen, detecteren of verminderen tot een aanvaardbaar niveau |
| TARA | Dreigingsanalyse en risicobeoordeling — proces voor identificatie en evaluatie van beveiligingsrisico's |
| CVD | Gecoördineerde openbaarmaking van kwetsbaarheden — gestructureerd proces voor het ontvangen en afhandelen van gemelde kwetsbaarheden |
Relatie met IEC 62304
IEC 81001-5-1 is ontworpen als aanvulling op IEC 62304 (Levenscyclusprocessen voor software van medische hulpmiddelen). IEC 62304 beheerst de functionele veiligheidslevenscyclus. IEC 81001-5-1 voegt cybersecurityspecifieke activiteiten toe — TARA, veilig ontwerp, beveiligingstesten, kwetsbaarheidsbeheer — als parallelle sporen binnen diezelfde levenscyclus.