Hoe behandelt de EU MDR Software als Medisch Hulpmiddel (SaMD)?
MDR Artikel 2(1) · Bijlage VIII Regel 11 · MDCG 2019-11 · MDCG 2025-4
Kort antwoord
Software wordt expliciet genoemd als medisch hulpmiddel in Artikel 2(1) van de MDR. Software die in aanmerking komt als medisch hulpmiddel wordt geclassificeerd onder Regel 11 van Bijlage VIII. MDCG 2019-11 (bijgewerkt door MDCG 2025-4) biedt de gezaghebbende kwalificatie- en classificatierichtsnoeren.
Beslisboom voor softwarekwalificatie
Niet alle software die in de gezondheidszorg wordt gebruikt is een medisch hulpmiddel. Gebruik de volgende kwalificatielogica (gebaseerd op MDCG 2019-11):
- Voert de software acties uit op gegevens die verder gaan dan eenvoudige opslag, archivering, verliesvrije compressie of zoeken? Nee → geen medisch hulpmiddel
- Is de uitvoer bedoeld voor het voordeel van individuele patiënten? Nee → geen medisch hulpmiddel
- Heeft de software een medische beoogde bestemming (diagnose, preventie, bewaking, behandeling)? Nee → geen medisch hulpmiddel. Ja → SWMH (Software voor Medische Hulpmiddelen), MDR toepassen
Regel 11 — SaMD-classificatietabel
| Software-uitvoer / functie | Klasse |
|---|---|
| Beslissingen die overlijden of onomkeerbare achteruitgang van de gezondheid veroorzaken | Klasse III |
| Beslissingen die ernstige achteruitgang van de gezondheid veroorzaken of chirurgische ingreep vereisen | Klasse IIb |
| Andere diagnostische of therapeutische beslissingsondersteuning (omkeerbare uitkomsten) | Klasse IIa |
| Patiëntbeheer / planning / geen diagnostische of therapeutische beslissingsondersteuning | Klasse I |
MDCG 2025-4 verduidelijkt dat de classificatie is gebaseerd op de beoogde bestemming en de potentiële gevolgen van een storing — niet op de gebruikte technologie (AI/ML vs regelgebaseerd) of het implementatieplatform (cloud, mobiel, on-premise).
Vereiste normen voor SaMD
| Norm | Wat het bestrijkt |
|---|---|
| IEC 62304 | Software-levenscyclus — ontwikkeling, onderhoud, SOUP-beheer; van toepassing op alle veiligheidsklassen van software |
| IEC 82304-1 | Productveiligheid van gezondheidssoftware — specifiek van toepassing op zelfstandige SaMD (niet ingebed in hardware); breidt IEC 62304 uit met productniveau veiligheidseisen en documentatie van de beoogde bestemming |
| ISO 14971 | Risicobeheer; voedt de veiligheidsclassificatie van software en vereisten voor risicobeheersing |
| IEC 62366-1 | Bruikbaarheidstechniek; menselijke factoren voor medische software-interfaces |
| MDCG 2019-16 | Cybersecurityrichtsnoeren voor SWMH; behandelt beveiliging door ontwerp en kwetsbaarheidsbeheer |
Cloud SaMD en AI/ML-overwegingen
Cloud-gebaseerde SaMD heeft geen speciale vrijstelling van de MDR — de verordening is van toepassing ongeacht het implementatieplatform. Aanvullende overwegingen voor cloudsoftware omvatten gegevenslocatie, beschikbaarheidsvereisten en cybersecurity conform MDCG 2019-16.
AI/ML-geschikte hulpmiddelen zijn onderworpen aan hetzelfde classificatiekader (Regel 11) als andere software. De EU AI-verordening geldt naast de MDR: AI in een CE-gemarkeerd hulpmiddel geldt als AI-systeem met een hoog risico op grond van Art. 6(1) + Bijlage I wanneer dat hulpmiddel zelf een conformiteitsbeoordeling door een aangemelde instantie moet ondergaan — een zelfgecertificeerd klasse I-hulpmiddel voldoet niet aan die tweede voorwaarde en valt via deze route niet onder hoog risico. Is een aangemelde instantie betrokken, dan gelden de verplichtingen van Art. 6(1) + Bijlage I vanaf 2 augustus 2028, en op grond van Art. 43(3) kan diezelfde instantie de AI-conformiteitsbeoordeling meenemen in uw MDR-beoordeling.
Veelgestelde vragen
Kwalificeert mijn mobiele gezondheidsapp als medisch hulpmiddel?
Als de app een medische beoogde bestemming heeft en uitvoer produceert voor individueel patiëntenvoordeel buiten opslag, kwalificeert deze waarschijnlijk als SWMH en moet voldoen aan de MDR. Wellness-apps zonder medische claims vallen buiten het toepassingsgebied — maar een verklaarde beoogde bestemming die medisch voordeel aangeeft, brengt de app binnen het toepassingsgebied ongeacht de app store-categorie.
Worden AI-diagnostische tools geclassificeerd als Klasse III?
Niet noodzakelijk. De klasse hangt af van de ernst van het letsel dat kan voortvloeien uit een onjuiste uitvoer. Een AI-tool die een mogelijk bevinding markeert voor beoordeling door een radioloog (die de definitieve klinische beslissing neemt) is doorgaans Klasse IIa. Een AI die autonoom behandelaanbevelingen geeft voor levensbedreigende aandoeningen zou Klasse III zijn.
Zijn wellness-apps uitgesloten van de MDR?
Apps zonder medische beoogde bestemming — pure fitness tracking, stappen tellen zonder medische claims — vallen buiten het toepassingsgebied van de MDR. Als de fabrikant echter een medische claim maakt, valt de app binnen het toepassingsgebied. Apps die beweren specifieke aandoeningen te detecteren of klinische beslissingen te informeren, vallen binnen het toepassingsgebied.
Is software als accessoire bij een medisch hulpmiddel altijd in het toepassingsgebied?
Software die accessoire is bij een medisch hulpmiddel wordt onder de MDR afzonderlijk van het hulpmiddel dat het vergezelt gereguleerd. Accessoires hebben hun eigen beoogde bestemming, classificatie en vereisen mogelijk hun eigen technische documentatie en conformiteitsbeoordeling.